25/05/1865 - 29/10/1942
Kurzmann Dawid Alter

25 maja 1865 r. w Rzeszowie urodził się Dawid Alter Kurzmann; krakowski kupiec, społecznik, filantrop.
Do Krakowa przybył w 1887 r. i zamieszkał na Kazimierzu przy ul. Mostowej 10, zaś po wysiedleniu w 1941 r. zmuszony został do osiedlenia się przy placu Zgody 16 (dzisiejszy Plac Bohaterów Getta). Związany z ruchem chasydzkim oraz z domem modlitwy Reb Aron, znajdującym się przy ul. Józefa 33. Jednocześnie aktywnie działał w Agudzie (Agudat Israel – międzynarodowa partia polityczna zrzeszająca ortodoksyjnych żydów), będąc wiceprzewodniczącym krakowskiego oddziału. Udzielał się również w lokalnym środowisku żydowskim, wstępując nawet w 1937 r. do zarządu nowo tworzonej krakowskiej gminy wyznaniowej żydowskiej, gdzie odpowiadał za sprawy religijne. Już wiele lat przed wybuchem wojny, Kurzmann wspierał najstarszy żydowski sierociniec mieszczącym się przy ul. Dietla 64, zapewniając przebywającym tam dzieciom doskonałe warunki bytowe.

W czasie wojny poświęcił wszystko, co miał najcenniejsze, aby ratować żydowskie sieroty. Okoliczności śmierci, jak również jego postawa, pozwalająokreślać go mianem krakowskiego Janusza Korczaka.
Zakład Sierot Żydowskich w okresie okupacji znajdował się w obrębie krakowskiego getta, najpierw przy ul. Krakusa 8, a następnie przy ul. Józefińskiej 41 (dzisiaj w tym miejscu znajduję się tablica). W momencie jego likwidacji, czyli 28 października 1942 r., przebywało w nim ok. 300 dzieci. Najmłodsze z nich wywieziono lub zamordowano na miejscu a pozostałe wyprowadzono na plac Zgody. Tam Niemcy zaproponowali wychowawcom Zakładu pracę w nowej placówce, która została przez nich odrzucona, co równało się wyrokowi śmierci. Dawid Kurzmann zachowując spokój, aby nie denerwować i tak już przerażonych dzieci, poszedł z nimi ulicami Lwowską i Wielicką na dworzec w Płaszowie. Stamtąd wywieziono wszystkich do obozu zagłady w Bełżcu, gdzie zostali zamordowani.
W 2014 r. Grzegorz Siwor napisał książkę pt. Enoszijut. Opowieść o Dawidzie Kurzmannie. W maju br. Rada Miasta Krakowa przyjęła uchwałę nadającąjednej z nowo powstających krakowskich ulic imię Dawida Kurzmanna

Udostępnij