02/05/1860 - 03/07/1904
Herzl Theodor

2 maja 1860 r. w Peszcie urodził się Theodor Herzl; dziennikarz, twórca i główny ideolog współczesnego politycznego syjonizmu, założyciel i pierwszy przewodniczący Światowej Organizacji Syjonistycznej.
Wychowywał się w zamożnej rodzinie węgierskich Żydów. Studiował prawo na uniwersytecie w Wiedniu. Po ukończeniu studiów pracował w austriackim wymiarze sprawiedliwości, jednak z biegiem lat coraz więcej czasu poświęcałliteraturze i publicystyce. Początkowo uważał, że tzw. kwestia żydowska może zostać rozwiązana poprzez powszechną konwersję Żydów, a zatem i asymilację. Momentem zwrotnym w działalności Herzla była proces Dreyfusa. Doszedł wtedy do wniosku, że jedynym rozwiązaniem kwestii żydowskiej może być powszechna emigracja Żydów z diaspory i stworzenie własnego państwa. Swoją koncepcję przedstawił szerzej opinii publicznej w 1896 r. wydając w Wiedniu książkę pt. Der Judenstaat, która stała się punktem zwrotnym w rozwoju ruchu syjonistycznego w świecie. Idee zawarte w tej pracy zostały jednak przyjęte dość sceptycznie przez Żydów zachodnioeuropejskich, gdyż uznano je nazbyt radykalnymi. Niepowodzenia nie zniechęcały Herzla. W 1897 r. wraz ze zwolennikami głoszonych przez siebie idei (w tym krakowskim rabinem Ozjaszem Thonem), zwołuje pierwszyŚwiatowy Kongres Syjonistyczny w Bazylei. Celem popularyzowania idei syjonistycznych niebawem zakłada tygodnik „Die Welt”. Wszystkie te zabiegi podporządkowane są jednemu nadrzędnemu celowi, stworzeniu żydowskiego państwa narodowego w Palestynie. Ostatnim dziełem Herzla była książka pt. Altneuland wydana w 1902 r., gdzie przedstawił wizję państwa żydowskiego, w którym funkcjonują w symbiozie współczesna kultura europejska orazżydowskie dziedzictwo kulturowe. Społeczeństwo nie miało być jednak religijnym, choć okazywałoby szacunek religii. W użyciu miały funkcjonowaćliczne języki, choć głównym językiem miałby być hebrajski.
Do końca swojego życia czynił bezskuteczne zabiegi mające na celu pozyskanie „możnych tego świata” dla swojej idei. Zmarł niespodziewanie 3 lipca 1904 r. w Edlach na zapalenie płuc. Został pochowany w Wiedniu a w pogrzebie wzięło udział około 6 tys. osób. W 1949 r. jego szczątki zostały przeniesione do Izraela i pochowane na Wzgórzu Herzla w Jerozolimie.
W Bibliotece Jagiellońskiej dostępna jest praca autorstwa Ozjasza Thona wydana w Warszawie w roku 1929, pt. Teodor Herzl, która w niesłychanie osobliwy i ciekawy sposób przedstawia sylwetkę tego wybitnego człowieka.

Udostępnij