30/11/1880 - 23/07/1942
Czerniaków Adam

30 listopada 1880 roku w Warszawie urodził się Adam Czerniaków; inżynier, działacz społeczny, senator, radny Warszawy. Postać Czerniakowa jest uosobieniem tragicznych losów warszawskich Żydów, wyrażających siępoprzez bezsilność na działania okupanta niemieckiego. W czasie okupacji stał na czele warszawskiej Rady Żydowskiej (niem. Judenrat), a więc pełnił najgorszą z ról, będąc niemym wykonawcą niemieckich zarządzeń.

Był to człowiek bezgranicznie oddany społeczności żydowskiej oraz Polsce, w jego gabinecie w czasie okupacji znajdował się portret marszałka Józefa Piłsudskiego. 23 lipca 1942 roku, w akcie protestu i desperacji popełnił samobójstwo, odmawiając podpisania obwieszczenia o wysiedleniu Żydów z getta warszawskiego, co było równoznaczne z wyrokiem śmierci w komorach gazowych obozu zagłady w Treblince.

Pozostawił po sobie dziennik, wydany drukiem w Polsce w 1983 roku. Ponadto w 2009 roku ukazała się nakładem IPN jego biografia autorstwa Marcina Urynowicza pt. Adam Czerniaków 1880–1942. Prezes getta warszawskiego.

Źródło: „Adama Czerniakowa dziennik getta warszawskiego” wyd. Marian Fuks, PWN, Warszawa 1983

Udostępnij