krakow@jewish.org.pl 12 429 57 35; 12 430 54 11

Muzeum Historii Żydów Polskich

Wystawa w Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie

28 października 2014 w Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie została otwarta Wystawa Główna, złożona z ośmiu galerii ukazujących chronologicznie tysiąc lat historii Żydów na tle najważniejszych wydarzeń z historii Polski.

Jedyne takie Muzeum Historii Żydów w Polsce

Wystawa ta ma charakter narracyjny, opowiada historię za pomocą zabytkowych przedmiotów z epoki, kopii, modeli, scenografii, grafik i zdjęć stanowiących jej wystrój zewnętrzny. Ale zawiera też bogactwo informacji i materiałów źródłowych, do których można w sposób interaktywny dotrzeć poprzez system urządzeń i technik multimedialnych najnowszej generacji. Przekaźniki te są wkomponowane w elementy wystawiennicze; na ścianach znajdują się monitory odtwarzające nagrania audio, zdjęcia, filmy i animacje komputerowe, na pulpitach rozmieszczono ekrany dotykowe zawierające teksty w wybranym języku: polskim, angielskim lub hebrajskim, tablety wtopione w blaty stołów umożliwiają przywołanie zdigitalizowanych map, dokumentów, archiwalnych fotografii.
Jest tam także wiele eksponatów, które można dotknąć, poruszyć i dzięki temu lepiej poznać prezentowaną przy ich pomocy historię; na przykład w prasach drukarskich można samodzielnie odcisnąć znaki drukarskie żydowskich wydawców albo strony tytułowe książek lub czasopism z epoki. Jedna z instalacji złożona jest z reprodukcji okładek gazet żydowskich wychodzących w okresie międzywojennym, część z nich jest elementami mobilnymi, można je wysunąć i zobaczyć zawartość czasopisma w języku polskim lub jidysz.

Niesamowite wystawy

Przestrzeń niektórych galerii jest zaaranżowana tak, że statyczne wnętrza nabierają życia po wejściu osób zwiedzających; można usiąść przy stole w żydowskim domu, stanąć za ladą straganu na rynku żydowskiego miasteczka, w poczekalni dworcowej przeczytać rozkład jazdy kolei warszawsko – wiedeńskiej i podstemplować bilet na pociąg, wejść do kawiarni albo w świetle gazowych latarni pospacerować po wybrukowanych dawnych uliczkach i podwórkach żydowskiej dzielnicy.
Wystawa prezentuje wiele oryginalnych przedmiotów jak również wierne repliki. Obrazy w ekspozycji średniowiecznej nawiązują do technik malarskich z epoki, rekonstrukcja sklepienia XVII wiecznej bożnicy w Gwoźdźcu odbywała się prostymi narzędziami i tradycyjnymi metodami tworzenia ciesielskich form architektonicznych, zdobiono ją naturalnymi barwnikami, a malowidła ścienne i ornamenty wykonane są ręcznie przez konserwatorów sztuki. Opowieść o losach Żydów w Polsce pod zaborami otwiera sala z pustym tronem polskiego króla; repliką fotela znajdującego się w Sali Tronowej Zamku Królewskiego w Warszawie. W galerii powojennej widzimy pamiętane jeszcze przez nas przedmioty; socrealistyczne plakaty, kopie mebli z lat 50-tych, stary radioodbiornik i telewizor.
Kontrastem dla realistycznie odtworzonych elementów ekspozycji są miejsca zaznaczone symbolicznymi akcentami, stanowiącymi tło dla płynącej narracji objaśniającej. W galerii Las, multimedialna projekcja drzew na szklanych ekranach i opowieść o pierwszych przybyszach żydowskich, wprowadza zwiedzających w podróż przez tysiąc lat historii Żydów na ziemiach polskich. Dalej, poprzez początki osadnictwa w średniowieczu, okres złotego wieku społeczności żydowskiej w Polsce, rozwój przemysłu, handlu i obraz zwykłego życia w żydowskim sztetlu, aż po scenerię wzorowaną na przedwojennej warszawskiej ulicy Nalewki, przedstawiony jest wkład Żydów w rozwój polskiej gospodarki, nauki i kultury.
Ginięcie tego świata ukazuje galeria Zagłada, której konstrukcja, dobór i sposób przedstawiania eksponatów wywołuje u zwiedzających poczucie ciasnoty, osaczenia i represyjności, jakie towarzyszyło ludziom stłoczonym w gettach. Schody z nazwami ulic prowadzące w dół na Umschlagplatz są dramatycznym symbolem wysiedlania Żydów do obozów śmierci. Ostatnia galeria Wystawy Głównej w Muzeum Historii Żydów ukazuje lata powojenne, problemy, dylematy, trudne wybory związane z falą emigracji oraz współczesne życie żydowskiej społeczności w Polsce.

Wystawa główna

Wystawa Główna w Muzeum Historii Żydów Polskich to ekspozycja na miarę światowych standardów nowoczesnego muzealnictwa, jej projekt opracował międzynarodowy zespół ekspertów z Polski, Izraela i Stanów Zjednoczonych, pod kierunkiem dyrektor programowej – profesor Barbary Kirshenblatt-Gimblett z New York University. Została ona zrealizowana według wstępnej koncepcji Event Communications z Wielkiej Brytanii, przez polską firmę Nizio Design International, w skład zespołu tej firmy wchodzili historycy architekci i projektanci graficzni.
Mocną stroną wystawy w Muzeum Historii Żydów jest warstwa estetyczna w aspekcie projektowania przestrzennego i kunsztu wykonania. Walorem jest też wartość edukacyjna; synteza wiedzy historycznej opartej na materiałach źródłowych dostępnych również w szerszym spektrum poprzez interaktywne centrum informacji multimedialnej. Zupełnie odrębną sprawą jest przedstawianie kontrowersyjnych problemów związanych z relacjami polsko – żydowskimi. Twórcy wystawy starali się zrobić to w sposób zwięzły i wyrazisty ale zrównoważony, ukazujący różne postawy, bez jednoznacznej interpretacji i oceny ale myślę, że osoby zwiedzające odniosą się do tych tematów poprzez pryzmat własnych doświadczeń, przekazów rodzinnych i ukształtowanych środowiskowo nastawień. Specyfika muzeum niepodobnego do innych polega na tym, że ta nowoczesna ekspozycja nie jest zorganizowana wokół tradycyjnych gablot ze zbiorami, lecz oddziałuje przez słowo, obraz i dźwięk. Prowadzi zwiedzającego opowieścią o wydarzeniach , mówią o nich ich świadkowie i uczestnicy, a współczesny komentarz został ograniczony do minimum.. Zgodnie z koncepcją prof. Barbary Kirshenblatt-Gimblett, zwiedzający zapoznając się z umieszczonymi na wystawie materiałami, mogą samodzielnie dokonywać ocen i wyciągnąć własne wnioski.

Strona internetowa Muzeum Historii Żydów w Warszawie

Krystyna Podgórska

FacebookGoogle+TwitterUdostępnij